Γράφει η Vasiliki Tirmaki

Με αφορμή κάποια προηγούμενα post θέλω να σας διηγηθώ μια μικρή ιστορία έτσι όπως την έχω βιώσει εγώ, παιδί δεύτερης γενιάς εδώ στη Γερμανία, αλλά να σας δώσω και κάποιες σημαντικές πληροφορίες.

Μαζί με μια παλιά δερμάτινη βαλίτσα του 70 η οποία εκτός από τα πολύτιμα προικιά και κάποια εναπομείναντα παλιά αντικείμενα του παππού και της γιαγιάς που φυλά ακόμη μέσα της, θα ξεδιπλώσω παλιές ξασπρισμένες αναμνήσεις και εικόνες έτσι όπως έχουν αποτυπωθεί στη δική μου μνήμη και έτσι όπως έχουν αποθηκευτεί μέσα στο χρόνο πάνω στο φθαρμένο ύφασμα της πολυταξιδεμένης βαλίτσας.

Οι πρώτοι Έλληνες μεταπολεμικοί μετανάστες, κατέφθαναν στο άγνωστο με τη βαλίτσα στο χέρι, με μια σύμβαση εργασίας στη τσέπη, με ένα στόχο στο μυαλό…. ένα μικρό σπιτάκι ή ένα χωραφάκι στο χωριό και μία άσβεστη επιθυμία επιστροφής στη πατρίδα.

Κάποιοι τα κατάφεραν. Μετά από λίγα χρόνια επέστρεψαν. Άλλοι πολλοί όμως μετρούν και προσθέτουν ακόμη χρόνια σε εκείνα τα πρώτα που ήλπιζαν πως θα περνούσαν σύντομα. Έγιναν 30, 40 και 50 και ενσωματώθηκαν σε μια κοινωνία άλλη.

Όμως οι μνήμες αναπαράγονται στο χρόνο και αντίθετα με το ξεθωριασμένο πανί της βαλίτσας , ζωντανεύουν και ταξιδεύουν στο παρελθόν σαν να ΄ναι σήμερα. Τέσσερις τοίχοι 3Χ3….. όλοι εκεί. Αρχικά ούτε τηλεόραση. Για πλυντήριο ρούχων ούτε στη σκέψη. Ένα μικρό ραδιοφωνάκι κάθε απόγευμα στις 6.00 έπιανε έναν ελληνικό σταθμό της Βουδαπέστης και το κουνούσαν σαν κουδουνίστρα μήπως και σταματήσουν τα παράσιτα.

Τίποτα δεν ήταν ρόδινο. Όμως η μεταπολεμική Γερμανία είχε τεράστια ανάγκη από εργατικά χέρια. Σήμερα απαιτεί μυαλά, γνώσεις, γλώσσα κ.λ. Με 700 μάρκα το μήνα ο Έλληνας φρόντιζε τον εαυτό του, ήταν συνεπείς σε όλες τις οικονομικές του υποχρεώσεις απέναντι στο γερμανικό δημόσιο και έστελνε χρήματα και στην οικογένεια, αλλά κυρίως να φτιάξει το σπιτάκι του…………..

Με τον ερχομό τους έκαναν γνωστά τα ελληνικά προϊόντα στους ντόπιους, όπως το τυρί . Κάποιοι που εργάζονταν σε κρεοπωλεία βλέποντας να πετούν το συκώτι στα σκουπίδια, δίδαξαν τους Γερμανούς πώς να το μαγειρεύουν.

Με την αύξηση των μεταναστών έγινε επιτακτική η αύξηση και οικοδόμηση πολυκατοικιών. Σήμερα αυτή η αυξημένη ανάγκη έγινε από τους ντόπιους κατόχους μέσο εκμετάλλευσης και αισχροκέρδειας.

Οι συναλλαγές τότε με τις τράπεζες είχαν ακόμη τη διαπροσωπική σχέση με τους πελάτες, τουλάχιστον απ’ ότι θυμάμαι μέχρι το 1990. Ακόμη κι αν δεν είχες μαζί σου προσωπικά αποδεικτικά στοιχεία μπορούσες να κάνεις ανάληψη χρημάτων. Σε γνώριζε ο υπάλληλος. Κατά κανόνα όμως τα χρήματα στέλνονταν στη πατρίδα, εκεί όπου υπήρχε ανάγκη και η οικογένεια. Και εκείνο το σπιτάκι με την αυλή να τον περιμένει κάθε καλοκαίρι στις διακοπές.

Η ζωή όμως λιτή, στερημένη έως και μονότονη. Σπίτι-δουλειά…. Δουλειά –σπίτι ήταν η καθημερινότητα. Οι μεγάλες συνευρέσεις που άλλαζαν τη καθημερινότητα ήταν οι μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης και κανένας ελληνικός γάμος.

Η υπερηφάνεια τους δε τους επέτρεπε να χρωστούν πουθενά και σε κανέναν………… μέτραγαν και το τελευταίο μάρκο να βγάλουν καθαρές όλες τους τις υποχρεώσεις. Η μεταπολεμική πληγή κουβαλούσε πάντα την ανασφάλεια του μέλλοντος.

Τα κίνητρα των σημερινών μεταναστών είναι ως επί των πλείστον να σώσουν τη περιουσία τους από τη σημερινή οικονομική κατάσταση στην πατρίδα και την εξασφάλιση ενός αξιόπιστου μέλλον στα παιδιά τους.

Όμως έτσι όπως τα πάντα έχουν αλλάξει με τη πάροδο των δεκαετιών, έτσι έχει αλλάξει και η ελληνική νοοτροπία κυρίως των νεότερων Ελλήνων, μέσα στους οποίους συγκαταλέγω και τον εαυτό μου και αυτοσαρκάζοντας, αυτοαποκαλούμε ¨νεολέρα¨!

Λίγο η πίεση της δουλειάς, λίγο η έλλειψη χρόνου, λίγο η ανεμελιά, λίγο η άγνοια, κάποιες φορές και λίγη ανευθυνότητα παραμελούμε οικονομικές υποχρεώσεις και συχνά απορούμε όταν βρισκόμαστε με κάποιο προειδοποιητήριο ή κάποιο πρόστιμο στο γραμματοκιβώτιο.

Η λεγόμενη SCHUFA είναι η υπηρεσία που καταχωρείσαι λόγω οφειλών και για τουλάχιστον τρία χρόνια σου στερεί το δικαίωμα να συνάψεις συμβόλαιο με τηλεφωνική, ηλεκτρική ή άλλη υπηρεσία ή ακόμη να ανοίξεις λογαριασμό σε τράπεζα. Αν πάλι έχεις οφειλές σε κρατικές υπηρεσίας όπως AOK, Εφορία, Ασφάλεια αυτ/του κ.λ. μετά την λήξη των ενημερωτικών προειδοποιήσεων σου σφραγίζουν το λογαριασμό. Σε περίπτωση που υπάρχουν χρήματα στο λογαριασμό σου παρακρατούνται αυτόματα, το λεγόμενο Pfändung.

Πολλά έχουν αλλάξει σε αυτή τη χώρα φιλοξενίας……. οι δομές, οι δουλειές, οι άνθρωποι και η νοοτροπία τους……..

Είναι όμως άλλοι και οι άνθρωποι που την επισκέπτονται, με άλλες προσδοκίες, στόχους και όνειρα και επίσης με μια διαφορετική εκσυγχρονισμένη ελληνική νοοτροπία.
Όμως μια βαλίτσα μας συνοδεύει πάντα……….. και η κάθε μια έχει τη δική της ιστορία!